Terug naar blogoverzicht
Kunst en inspiratie

Chiaroscuro, alla prima en meer: 6 kunsttermen uitgelegd

Zes kunsttermen helder uitgelegd: chiaroscuro, alla prima, trompe l'oeil, contrapposto, fotorealisme en de gulden snede, met voorbeelden uit de kunstgeschiedenis.

Termen uit de kunstwereld die je blik verruimen

Kunsttermen als chiaroscuro, alla prima en contrapposto kom je tegen in musea, in kunstboeken en bij het schilderen zelf. In dit artikel leggen we zes begrippen uit en laten we zien bij welke beroemde kunstenaars je ze terugvindt.

In het kort: Chiaroscuro is een techniek die met het contrast tussen licht en donker een driedimensionale indruk geeft. Alla prima, ook nat-in-nat genoemd, is verf aanbrengen in een nog natte laag. Verder lees je over trompe l'oeil, contrapposto, fotorealisme en de gulden snede.

Wat is chiaroscuro?

Deze techniek heet in het Nederlands ook wel clair-obscur en wordt gebruikt bij zowel schilderen als tekenen. De basis is een contrast tussen lichte en donkere vlakken, zodat voorwerpen een driedimensionale indruk krijgen. Je hebt het vast al gezien in het werk van bijvoorbeeld Leonardo da Vinci, Rembrandt of Goya.

Een voorbeeld van clair-obscur is ook het werk De kruisiging van de heilige Petrus van Caravaggio.

Wat betekent alla prima?

Deze techniek, ook wel nat-in-nat genoemd, wordt vooral gebruikt bij het schilderen met olieverf. De basis is het aanbrengen van verf in een nog natte laag, waardoor dit proces aanzienlijk sneller verloopt dan bij traditioneel olieverfschilderen. Je ziet de techniek terug bij beroemde schilders als Diego Velázquez en Vincent van Gogh.

Wat is trompe l'oeil?

Het doel van deze techniek is een zo realistisch mogelijk schilderij te maken dat de kijker op het eerste gezicht niet kan zien of het om werkelijkheid of illusie gaat. Hieronder vallen ook muurschilderingen en zelfs schilderingen op stoepen, die vaak als toeristische attracties worden gebruikt.

Trompe l'oeil: een schilderij dat de illusie van werkelijkheid wektFoto: Pixabay.com

Wat is contrapposto?

Deze term beschrijft de houding waarin een figuur staat. Het gewicht van het lichaam rust op één been, terwijl armen en schouders uit de as van het bekken zijn gedraaid. Het bekendste beeld met deze houding is het beeld van David van Michelangelo. Ook de Venus van Milo en de Venus van Botticelli in het schilderij De geboorte van Venus staan zo.

Wat is fotorealisme?

Fotorealisme is gebaseerd op het bestuderen van een foto en het vervolgens zo nauwkeurig mogelijk op doek reproduceren. Veel beginnende kunstenaars leren via fotorealisme hoe ze de werkelijkheid goed kunnen schilderen en weergeven. Voor deze techniek worden vaak decoratie- of acrylspuitbussen gebruikt.

Wat is de gulden snede?

De gulden snede wordt ook wel de goddelijke snede genoemd. Hoewel het om een getal gaat, kun je er in allerlei kunstboeken veel over lezen. Op basis van de gulden snede ontstaan geometrische vormen die in de Europese cultuur als esthetisch en aantrekkelijk gelden. Ook Leonardo da Vinci, Rembrandt en Salvador Dalí gebruikten haar vaak in hun werk. Zelf kun je haar bijvoorbeeld uitproberen met Bruynzeel-kleurpotloden.

De wereld van de kunst zit vol technieken en begrippen waarin je soms moeilijk je weg vindt. Geen probleem als je er een paar niet kent – het belangrijkste is dat je zin hebt om te creëren. Ontdek nieuwe mogelijkheden en probeer ook iets nieuws met onze materialen van ARTMiE. Wil je nog beter leren kijken? Lees dan De geheime taal van de schilderkunst: zo lees je een kunstwerk.

Veelgestelde vragen

Wat betekent chiaroscuro?

Chiaroscuro, in het Nederlands ook clair-obscur, is een techniek waarbij het contrast tussen lichte en donkere vlakken voorwerpen een driedimensionale indruk geeft. Je ziet het bijvoorbeeld in het werk van Leonardo da Vinci, Rembrandt en Goya.

Wat is alla prima?

Alla prima, ook nat-in-nat genoemd, is een techniek waarbij je verf aanbrengt in een nog natte laag. Daardoor verloopt het schilderen aanzienlijk sneller dan bij traditioneel olieverfschilderen.

Wat is trompe l'oeil?

Trompe l'oeil is een techniek die zo realistisch is dat de kijker op het eerste gezicht niet kan zien of het om werkelijkheid of illusie gaat. Je ziet haar in muurschilderingen en in schilderingen op stoepen.

Wat is contrapposto?

Contrapposto is de houding waarin het gewicht van het lichaam op één been rust, terwijl armen en schouders uit de as van het bekken zijn gedraaid. Het bekendste voorbeeld is het beeld van David van Michelangelo.

Wat is de gulden snede?

De gulden snede, ook wel goddelijke snede genoemd, is een getal waarop geometrische vormen zijn gebaseerd die in de Europese cultuur als esthetisch gelden. Leonardo da Vinci, Rembrandt en Salvador Dalí gebruikten haar vaak in hun werk.

Zijn deze technieken ook geschikt voor beginners?

Ja, veel van deze technieken kun je op basisniveau oefenen. Veel beginnende kunstenaars leren via fotorealisme hoe ze de werkelijkheid goed kunnen schilderen en weergeven.

En welke techniek is jouw favoriet?

Lea

Add ARTMiE as a preferred source

Choose ARTMiE in Google and our articles will show up more often in your search results.